Reportage: Het begint met een idee

Voor Bright Magazine van november 2013 schreef ik het coververhaal over Dave Hakkens, een Eindhovense designer die in een klap bekend werd met zijn concept Phonebloks. 

HET BEGINT MET EEN IDEE

Een telefoon die is opgebouwd uit losse blokjes en daardoor een leven lang meegaat. Miljoenen mensen zagen het concept Phonebloks van ontwerper Dave Hakkens online en reageerden enthousiast. En gaat Phonebloks er nu echt komen?

klik voor groot
klik voor groot

“Het kan vrijdag wel, dan houden we een meet-up voor geïnteresseerden in Amsterdam,” zegt Dave Hakkens aan de telefoon, tijdens het maken van een interviewafspraak. “Trouwens, weet jij nog een goede plek om af te spreken?” Hij klinkt rustig. Vrijdag is over twee dagen dus dat lijkt kort dag, maar in het licht van de afgelopen dagen is snelheid relatief. Binnen een week was de video van zijn nieuwe project Phonebloks meer dan 10 miljoen keer bekeken. Er was geen blog die het mistte. Hollywoodster Elijah Wood en 800 duizend anderen gaven hem support via Thunderclap, een plek waar je sympathisanten verzamelt om via hun sociale media-kanalen in een klap een grote groep te bereiken. Op 29 oktober eindigt de Thunderclap-campagne van Phonebloks, de ‘grote groep’ is 300 miljoen mensen.

Hakkens komt niet uit de lucht vallen; zoek op Bright.nl op zijn naam en neem een middagje vrij. De 25-jarige Helmonder (“Ik woon daar alleen omdat het dicht bij Eindhoven ligt en omdat je er makkelijk een anti-kraakhuis kan vinden.”) ontwierp tijdens zijn studie aan de Design Academy een stofzuigende bal, een stekkerdoos in boekvorm, een kauwbare pen, een notenoliemachine op windenergie en een kussen dat je wekt. Met Phonebloks studeerde hij afgelopen zomer af. Cum laude, dus een vakantie had hij wel verdiend. Samen met zijn vriendin en schoonouders vertrok hij voor een weekje naar Griekenland. Net daarvoor had hij zijn nieuwste video in de steigers gezet, klaar om verspreid te worden.

Stip op de horizon
Het liep anders. Zijn filmpje kwam terecht op de sociale nieuwssite Reddit, waarna er geen houden meer aan was. De rustige vakantie viel in het water. “Dat was wel jammer, maar ook wel weer grappig. Dan sta je ineens in je zwembroek met 3FM te bellen.” Hakkens probeerde via de gammele Griekse internetverbinding zijn site in de lucht te houden. Toen dit faalde en hij doorverwees naar Thunderclap vloog deze er ook uit. Hij verscheen op CNN, Al Jazeera, France24 en bij De Wereld Draait Door. Zijn concept was een wereldwijde stip op een duurzaamheidshorizon geworden.

Waar is de wereld zo enthousiast over? Phonebloks is een telefoon die je leven lang mee gaat. Is een onderdeel kapot of achterhaald, dan klik je het eruit en vervang je het met een ander blokje. Wil je een betere camera? Dan offer je een gedeelte van je geheugen op. Het idee voor de telefoon waarbij je elk onderdeel makkelijk kan vervangen, kreeg hij toen de lenszoom van zijn Canon-camera niet meer open ging. “Ik ging er aan schroeven en pielen en alles deed het nog perfect. Behalve dus die lenszoom. Maar er was geen enkele manier om die te vervangen.” Dat irriteerde hem. “Als er iets aan mijn fiets kapot is, dan repareer ik het. Maar bij technologie is schijnbaar de norm om het weg te gooien. De berg met e-waste stijg en stijgt. Eerst was Phonebloks gewoon een idee om de wereld wakker te schudden,” zegt Hakkens aan de telefoon, behoorlijk overdonderd van alle aandacht. “Maar nu krijg ik de kans om de wereld echt een stukje beter maken. Dan moet je het eigenlijk ook doen.” Helemaal overtuigt klinkt hij niet. “Dit is meteen zo groot, ik was liever klein begonnen. Ik weet niet of en hoe ik verder moet.” Daarom organiseert hij deze meet-up met mensen die hem mailden of ze konden helpen.

Phonebloks voorpaginaAlles is mogelijk
De afspreekplek is de Beurs van Berlage geworden, waar Raimo van der Klein kantoor houdt. Hij is oprichter van Augmented Reality-app Layar en begeleidt nu start-ups met zijn nieuwe bedrijf Amsterdam Industries. Het is een statig gebouw met hoge plafonds. Niet iets wat je zou verwachten bij de ‘pizzadozen-blikjes-cola’ start-upcultuur die er heerst.

Op het moment dat iedereen komt binnengedruppeld, staat Hakkens onopvallend aan de kant. Hij heeft krakelingen meegenomen, voor ieder drie. Aanwezig zijn advocaten, ondernemers, HR-deskundigen, studenten van technische opleidingen, ervaren bestuurders, een octrooigerechtigde en een paar technische mannen. De sfeer is uitgelaten. Iedereen vertelt enthousiast hoe zij in aanraking zijn gekomen met Phonebloks. Over de technische haalbaarheid wordt niet gediscussieerd. “Natuurlijk is dat mogelijk, alles is mogelijk,” zegt Bram van Grinten, industrieel ontwerper en onderzoeker aan de TU Delft.

Consortium, funding & patenten
Na de inleiding van Hakkens en een voorstelronde, start een brainstormsessie in kleinere groepjes. De grote vragen: wat wordt de strategie, hoe verloopt de funding en wat is de eerste logische stap? Uit de brainstorm komen een aantal plannen naar voren. Phonebloks moet een consortium oprichten (een vereniging van tijdelijke aard). Hierin worden met de grote telefoonbedrijven afspraken gemaakt over hoe de blokjes van de telefoon samenwerken en hoe de basis van de telefoon eruit gaat zien. Daarna kunnen de bedrijven onafhankelijk van elkaar aan de slag met de ontwikkeling van de blokjes: dat stuwt het tempo van de vooruitgang. Als alle grote bedrijven weigeren, kan de telefoon op universiteiten ontwikkeld worden. Maar voordat het zover is, moet er eerst geld komen om de haalbaarheid van Phonebloks te onderzoeken. Een crowdfundingcampagne is een voor de hand liggende optie, met als beloning een telefoonhoesje waardoor je iPhone op Phonebloks lijkt.

Hakkens hoort alle ideeën en mogelijke strategieën aan. Af en toe stelt hij een vraag, meestal is hij stil en wiebelt hij met zijn been. De avond wordt afgesloten met een spreekrondje. Alle aanwezigen bieden hun netwerk en hulp aan, belangeloos. Hij hoeft maar te bellen.

Hakkens schudt handen en hoort tussen neus en lippen door getallen die hem laten duizelen. “Via The Next Speaker kun je makkelijk je geld verdienen de komende maanden. Je vraagt gewoon 10.000 euro voor een lezing.” “Je kunt zo 200.000 euro subsidie krijgen van de Europese Unie.” “Via een crowdfunding haal je zonder problemen een miljoen op.” Hakkens weet na de brainstorm nog niet hoe het verder moet. “Ik moet er eerst maar even goed over slapen.” Het is na twaalven. De laatste trein naar Helmond is al vertrokken. Aan de telefoon biedt hij zijn vriendin zijn verontschuldigingen aan; hij slaapt weer niet thuis vannacht.

Op 29 oktober verstuurt Thunderclap namens 800.000 mensen een tweet of een post over Phonebloks. Meedoen kan via Phonebloks.com.