Interview: Antony van the Johnsons

Plots kon het toch, een interview met Antony Hegarty van Antony and the Johnsons. Maar dan wel direct en maar 10 minuten. Maar dat is al 10 minuten meer dan dat de diva normaal gesproken geeft.

Door: op woensdag 6 juni 2012

De lift gaat helemaal naar boven, naar de Sky Lounge van het DoubleTree Hotel, dat voorheen het Mint Hotel heette. Ik kijk naar de nummertjes die omhoog schieten. De perschef van het Holland Festival , Laura, vraagt aan Nico, tourmanager van Antony and the Johnsons, waar de fotografen mogen staan bij het optreden van Antony en het Metropole Orkest in het Concertgebouw. “Oh, maakt helemaal niets uit, hoor,” zegt Nico vriendelijk. “Zolang ze maar niet direct voor het podium staan. Of op het podium. Of in het publiek. En niet aan de lopende band foto’s maken. En niet bij de eerste paar nummers. Of bij de laatste. Verder is alles prima.”

De wereld in het klein waar je in belandt als je Antony twee keer naar Amsterdam wil halen. Van 21 tot 24 juni zingt hij in The Life and Dead of Marina Abramović en gisteren veranderde hij het Concertgebouw tot een warme slaapkamer waarin hij tweeduizend mensen had uitgenodigd voor zijn feestje. “Ik hoorde dat het Metropole Orkest geen subsidie meer krijgt volgend jaar. Dat begrijp ik echt niet,” zei hij op het podium. “Is de koningin niet aanwezig vandaag? Dan wil ik graag een gesprek met haar voeren, van Queen tot Queen.”
Een dag eerder interviewde ik hem dus. In de bar van het hotel noemt Antony het Metropole Orkest “waarschijnlijk de beste vertolkers” van zijn muziek. Als andere artiesten (de jullie-zijn-het-beste-publiek-van-de-hele-wereldartiesten) het zouden zeggen, is het ongeloofwaardig, maar Antony geloof je. Zonder spotlight blijft er weinig over van zijn glamour, maar toch voel je je anders in zijn bijzijn. Gefascineerd en op je hoede.

Bram: Heb je een speciale voorbereiding voor het optreden met het Metropole Orkest?

Antony Hegarty: “We oefenen, natuurlijk. Maar verder heb ik geen speciale gebruiken. Ik kleed me om en doe mijn make-up op. Dat is mijn enige ritueel. Ik ben al op tournee geweest met deze voorstelling, waarbij ik elke keer optrad met nationale orkesten, dus ik weet wel hoe het ongeveer gaat. In de nazomer komt het album Cut the World uit, een live registratie van mijn optreden in Kopenhagen.”

Op welke manier is het anders om met een orkest te spelen dan met een band?

“Als ik met de band speel, is de muziek leniger. Onafhankelijker, ik kan alle kanten op, vooral wanneer ik alleen op piano speel. Maar als je optreedt met 60 mensen, zit je op een groot schip. Je moet samenwerken om ineens linksaf te kunnen. Het is meer vastberaden, breder, maar ook formeler.”

Voor The Life en Death of Marina Abramović maakte je de muziek. Hoe ben je begonnen?

“Toen ik de opdracht kreeg van Marina heb ik er zeker een jaar mee rondgelopen zonder dat ik wist hoe het moest. Uiteindelijk zei Lou Reed tegen mij: bekijk het vanuit een persoonlijke kant. Hoe voel jij je al je naar haar kijkt? Beeld je in om een relatie met haar te hebben. Beeld je in om haar te zijn. Toen dacht ik: dit is geweldig! Zo had ik er nooit tegenaan gekeken. Direct schreef ik tien liedjes.”

Is het een autobiografische voorstelling voor Abramović?

“Daar lijkt het wel op, omdat ze er zelf in meespeelt. Maar voor mij is dat niet zo. Zij heeft alle mensen die meedoen gevraagd om hun verhaal over haar te vertellen. Het zijn dus verschillende biografieën, vergelijkbaar met een project dat ze in Nepal heeft gedaan in de jaren 90. In een museum legde ze op een tafel alle soorten wapens waar ze zelf voor ging staan met de boodschap: hier heb je mijn lichaam, doe er mee wat je wilt.”

Hoe werd je gevraagd voor deze opdracht?

“Marina heeft me eerst benaderd om vrienden te worden, maar ondertussen wilde ze gewoon dat ik de muzikale leiding van haar stuk ging doen. Toen ik in de gaten kreeg wat er aan de hand was, zat ik al in de val. Ik ben heel blij dat zij in mijn leven is. De mensen om mij heen zijn meer dan inspiratiebronnen, ze zijn mijn leraren. Niet alleen muzikaal, maar ook hoe te leven.
Een grote leerschool was de samenwerking met regisseur Robert Wilson. Voor mij moet er een eenheid zijn om een voorstelling betekenis te geven. Maar voor Rob hoeft dat niet, er hoeven alleen maar objecten in één ruimte te zijn.”

Wat voor objecten bedoel je?

“Human beings! Om mensen te verenigen op een bepaalde plek, die een bepaalde afstand tot elkaar hebben, kan er nog steeds een stuk bestaan. Dat was echt een eye-opener voor mij. Het heeft lang geduurd voordat ik het stuk waardeerde, ook toen we er al mee aan het optreden waren. Ik wist gewoon niet wat het was, wat het voorstelde. Ik heb nog nooit meegewerkt aan iets wat ik zo erg niet begreep als dit stuk.”

Lees meer artikelen over het Holland Festival.