Achtergrondartikel: EK kijk je zo

Vandaag in de Volkskrant, het artikel van Carel en mij over met het tweede scherm naar het EK voetbal kijken.

Klik voor groot

EK KIJK JE ZO – HET TWEEDE SCHERM
Het EK volgen we niet meer alleen via onze tv. In plaats van het bord op schoot is er nu het tweede scherm. Want we willen meespelen, meevoelen, meeroepen en erbij zijn. Dat kan, online. En kunnen we er ook iets van leren?

Met een tweede scherm in de hand weet je net zo veel als de commentator.
De webpagina tweedescherm.nl van de NOS is met zowel smartphone, tablet als computer te bezoeken, maar is geoptimaliseerd voor de iPad. De getoonde informatie is gedetailleerd en wordt tijdens de wedstrijd bijgewerkt. Hoeveel procent van Van der Wiels passes ging naar achteren? Waar kwamen de schoten op doel terecht? Spelers zijn met elkaar te vergelijken wat betreft het aantal correcte passes, gewonnen duels, gemaakte overtredingen en meer. Zo kun je zien wie ‘goed in de wedstrijd zit’. En dat die verdediger van Portugal meer op doel heeft geschoten dan die spits van Nederland.
De tweede scherm-leverancier Squawka.com uit Londen gaat een stapje verder. Op de website kun je selecteren van welk gedeelte van de wedstrijd je de statistieken wil zien, dus bijvoorbeeld van alleen de laatste 20 minuten. Over de wedstrijd kletsen kun je in de chatroom. En als je die aan je Facebook-account koppelt, kan dat met je vrienden.

Een heat map geeft aan op welk gedeelte van het veld de ploeg in balbezit zich het vaakst bevindt.
Hoe meer spelers, hoe donkerder. Zowel de applicatie van de NOS als van Squawka beschikken over zo’n heat map, die zijn naam ontleent aan het beeld van de hittecamera. Zo was te zien dat Duitsland vooral via de zijkanten aanviel tegen Denemarken.

Alle wedstrijden zijn live te zien op internet, met Radio 1-commentaar zonder vertraging.
Ook zonder tv of stamkroeg kun je de wedstrijden bekijken. De Windows Phone- en iPhone-applicatie van de NOS stuurt alle wedstrijden live naar je mobiel. Via de website van de NOS, waar de wedstrijden net als op de televisie worden uitgezonden, hebben fans van Jack van Gelder en Bas Ticheler de mogelijkheid om in plaats van het tv-commentaar het Radio 1-commentaar aan te zetten.

Kun je echt niet kijken, dan kun je notificaties ontvangen via een app.
Geen scherm bij de hand? (Weet je het zeker? Geen tv? Computer? Tablet? Smartphone?) Gooi dan jezelf in de grote applicatiediepte. De applicatie van Voetbal International (VI) is mooi aangepast voor het EK. Per wedstrijd kun je een doelpunt-alert instellen. Ook de officiële UEFA EURO 2012 applicatie en EK-2012 van ITNEXT hebben deze live pushberichten. De applicatie EURO 2012 by Heitinga (gesponsord door de international) heeft dat niet, maar biedt het helderste overzicht van de rangen en standen.

Nu Nederland uitgeschakeld is, verliezen verschillende apps hun bestaansrecht.
Via de IkCoachBert-app gaf het Nederlandse volk de bondscoach advies over de opstelling en speelwijze. Als Van Marwijk tijdens de wedstrijd zijn telefoon bij de hand had gehouden, had hij kunnen zien wie het volk geslachtofferd wilde zien. Tegen Portugal schreeuwde het volk om de wissel Van der Wiel – Boulahrouz.
Ook de applicatie CrowdCoach is uitgeschakeld. De toepassing, gemaakt door de Universiteit Twente, maakte de Romeinse keizer in je los: prijs een speler in de hemel (like), of hak zijn kop eraf (dislike en/of wisselen). Vrouwen konden de speler een kusje geven. Op crowdcoach.nl wordt de meningengolf in grafieken vertaald. De keeper kreeg een 10 tot aan het eerste doelpunt.
Met de applicatie EK 2012 Tools kun je na uitschakeling van Oranje nog voort: daarin drie verschillende toeters, een fluitje en een enthousiaste ‘goal’- en ‘boe’-schreeuw.

Je kunt meeroepen op Twitter door gebruik van hekjes (#).
Kankeren is het lekkerst met z’n allen. Twitter leent zich daar erg voor, ook voor vloeken op tv-programma’s. Met #ekjournaal of #studiosportzomer in je bericht geef je aan dat je iets vindt van het EK Journaal of Studio Sportzomer, met #vioranje richt je je op de concurrenten van RTL 4. En graag even #duigri in je bericht zetten als je iets over de wedstrijd van vanavond wil vertellen.
Met de tweets wordt intussen wetenschap bedreven. Uit een analyse van Ekbarometer.nl blijkt dat men zich negatiever uitlaat over VI Oranje (50 % negatief) dan over Studio Sportzomer (40 %). Ook concludeert het onderzoek dat Johan Derksen kijkers naar Studio Sportzomer jaagt, vooral met zijn stekelige opmerkingen over de concurrent.

Het niveau van de toepassingen valt tegen.
Je zou zeggen dat een groot toernooi het beste in ontwikkelaars en adverteerders naar boven haalt. Niet bij dit EK. Heineken heeft met Star Maker een toepassing waarbij je kunt meespelen met een wedstrijd, standaardsituaties kunt voorspellen en tegelijk kunt quizzen. Gaat deze corner er in? Hoeveel goals maakte Rooney dit seizoen? Alleen is Heineken sponsor van de Champions League en niet van het EK: de applicatie is buiten gebruik.

Voetbal is een lastige sport voor een tweede schermtoepassing.
Dat vindt tweede scherm-expert van technologiebureau Lost Boys Michiel de Gooijer. ‘Voetbal is overzichtelijk want je ziet zo goed als alle spelers al tegelijk op televisie, in tegenstelling tot, zeg, de auto’s bij de Formule 1, en de de dode momenten duren niet lang genoeg om je met het tweede scherm bezig te gaan houden, in tegenstelling tot die bij honkbal. Om niks te missen moet een goede tweede scherm-toepassing naast de toegevoegde informatie het live beeld vertonen.’

De kijker wordt de regisseur.
Het wordt pas heel interessant als de kijker zelf de regie in handen krijgt. Nog niet gepraktiseerd, maar technisch mogelijk. Wat gebeurde daar bij die corner? Even terugspoelen en vertraagd afspelen. Met de keuze van tientallen camera’s worden we allemaal huisjanvanhalsten, zoals je ook je eigen herhaling bij een voetbalspelletje kunt regisseren.

De spelers veranderen in Disney-poppetjes of centerfold playmates.
Met Augmented Reality is veel mogelijk. Via het tweede scherm kun je een ‘werkelijkheid toevoegen’: de camera herkent een object of afbeelding en legt een laag over de werkelijkheid. Remco Vroom van mobiele ontwikkelaar TAB Worldmedia voorspelt onder meer dat spelers van gestalte veranderen als je door een extra scherm naar de de wedstrijd kijkt, zowel voor de tv als in het stadion. Mickey Mouse speelt de bal naar Goofy. Een praktischer toepassing zou zijn om live persoonlijke statistieken boven een speler laten zweven. Meer toekomstmuziek: zelf penaltyschieten in de rust met je Nintendo DS op het voetbalveld. Ook hier is de techniek klaar voor, de consument ook, maar de toepassingen bleven voor dit EK uit. De grote sponsoren durfden het niet aan. Hiervoor geldt hetzelfde als voor het Nederlands elftal: over twee jaar is er weer een kans.